U Rwanda rwahigitse Afurika y’Epfo mu rugamba rwo kwakira Formula 1

U Rwanda ruri hafi kugera ku ntego yo kwakira Formula 1, nyuma y’amakuru avuga ko rwamaze kumvikana n’abayobozi b’iri siganwa ku buryo Grand Prix y’u Rwanda yashyirwa kuri kalendari ya 2030, nyuma yo guhigika Afurika y’Epfo nayo yahataniraga kwakira iri siganwa.

Aya makuru yatangajwe bwa mbere n’itangazamakuru ry’imikino y’imodoka, RacingNews365, rivuga ko ryayakuye ku bantu bafite amakuru yo mu nzego z’imbere muri Formula 1. Reuters nayo yayatangaje, ivuga ko amasezerano ashobora kuba yarumvikanyweho kandi ko itangazo rishobora gutangazwa ku mugaragaro mu mpera z’uyu mwaka.

Aya masezerano naramuka yemejwe ku mugaragaro, u Rwanda ruzaba rwegukanye amahirwe yo kwakira Formula 1 mbere y’ibihugu birimo Afurika y’Epfo byari bimaze igihe bishaka kugarura iri rushanwa ku mugabane wa Afurika.

Igitekerezo cy’u Rwanda cyo kwakira Formula 1 cyamenyekanye ku mugaragaro mu Ukuboza 2024, ubwo Perezida Paul Kagame yafunguraga inama rusange za FIA yabereye i Kigali.

Muri icyo gihe, Perezida Kagame yatangaje ko u Rwanda rwari rwatangiye gahunda yo gusaba kwakira Grand Prix ya Formula 1, anavuga ko ibiganiro na Stefano Domenicali, Umuyobozi Mukuru wa Formula 1, byari bigeze ku rwego rushimishije.

Kwakira inama za FIA i Kigali byahaye u Rwanda umwanya wo kwerekana ubushobozi bwarwo imbere y’abayobozi bakuru ba motorsport ku isi, mu gihe igihugu cyari gitangiye gushaka uko cyinjira mu marushanwa akomeye y’imodoka.

Afurika y’Epfo yari kimwe mu bihugu byari bifite amahirwe akomeye yo kugarura Formula 1 muri Afurika, cyane cyane kubera amateka yayo muri uyu mukino ndetse n’ikibuga cya Kyalami.

Mu 2025, Minisiteri ya Siporo, Ubuhanzi n’Umuco muri Afurika y’Epfo yatangije gahunda yo gushaka umushoramari cyangwa umuterankunga washobora kuyobora ubusabe bw’igihugu bwo kwakira Formula 1. Iyo gahunda yari igamije kugarura Grand Prix muri Afurika y’Epfo nyuma y’imyaka myinshi.

Muri Nyakanga 2025, komite yari ishinzwe ubusabe bwa Afurika y’Epfo yatangaje ko yari yaratoranyije umwe mu bari batanze ibyifuzo, ariko inasobanura ko hakiri inzira nyinshi zo kunyuramo mbere y’uko Formula 1 ishyira umukono ku masezerano ya nyuma.

Ndetse no muri Mata 2026, Leta ya Afurika y’Epfo yari ikomeje gushyira imbaraga muri gahunda yo kugarura Formula 1. Perezida Cyril Ramaphosa yari ateganyijwe kujya mu isiganwa rya Formula 1 mu rwego rwo gukomeza ibiganiro no gushimangira ubusabe bw’igihugu.

Ariko ubu raporo nshya ivuga ko u Rwanda rushobora kuba rwarabanje kugera ku masezerano, bigatuma Afurika y’Epfo idakomeza kuba igihugu cyonyine cyari gifite amahirwe akomeye yo kugarura Formula 1 muri Afurika.

Kimwe mu bibazo byari bikomeye ku Rwanda ni uko rudafite ikibuga cy’imodoka gifite ibisabwa kugira ngo cyakire Formula 1.

Ni yo mpamvu gahunda y’u Rwanda ishingiye ku kubaka ikibuga gishya kandi gihoraho cyagenewe kwakira iri rushanwa.

Raporo nshya ivuga ko icyo kibuga gishobora kubakwa hafi y’Ikibuga Mpuzamahanga cy’Indege cya Bugesera, ku ntera y’ibilometero hafi 40 uvuye mu Mujyi wa Kigali.

Igishushanyo cy’iki kibuga cyateguwe na WurzDesign, ikigo cyashinzwe na Alexander Wurz wahoze ari umushoferi wa Formula 1.

Ibi bivuze ko u Rwanda rudateganya guhindura gusa ikibuga gisanzwe, ahubwo rwatangiye gutekereza ku mushinga mushya wagenewe kuba ahantu hashobora kwakirira Formula 1 n’andi marushanwa akomeye ya motorsport.