AMERIKA IRASHINJWA KWIRENGAGIZA ABAYIFASHIJE MU BIHE BY’INTAMBARA.

Mugihe Leta zunze ubumwe z’Amerika zaciye amarenga yo kwohereza Abanyafganistani bayifashije mu ntambara yo kurwanya Abatalibani ibohereza mu gihugu cya Repubulika iharanira demokarasi ya Congo, bamwe mu mpuguke mu bya politike mpuzamahanga bavuga ko ibi ari ukutita ku buzima n’umutekano wabo ndetse bigafatwa nko kwirengagiza.

Umugambi wo kohereza Abanyafuganisitani bafatanyije n’ingabo za Leta Zunze Ubumwe za Amerika mu ntambara muri Afghanistan, ukabajyana muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), wakomeje guteza impaka zikomeye mu mpuguke zitandukanye mu bya politiki mpuzamahanga n’ububanyi n’amahanga.

Abasesenguzi benshi bagaragaza ko uyu mugambi ushobora kugira ingaruka zikomeye ku mutekano w’akarere ndetse no ku cyizere cya Amerika ku rwego mpuzamahanga. Michael Kugelman, impuguke mu bya politiki mpuzamahanga, yavuze ko “kohereza abantu mu gihugu kimaze igihe mu makimbirane bishobora gufatwa nk’icyemezo kidaha agaciro uburenganzira bwabo, kandi kigashyira igitutu ku mubano mpuzamahanga.”

Yakomeje avuga ko ibi bishobora no gutuma abafatanyabikorwa b’Amerika mu bindi bihugu batangira gushidikanya ku bwizerane bw’iki gihugu, cyane cyane ku bijyanye no kurinda abakoze kubw’ inyungu zayo mu bihe by’intambara.

Ku rundi ruhande, Alex de Waal, umwe mu basesenguzi bazwi ku bibazo bya Afurika, yavuze ko RDC isanzwe ifite ibibazo bikomeye by’umutekano n’ubukungu, bityo kwakira abandi bantu benshi badafite aho bahurira n’aho hantu bishobora kongera ubukana bw’ibibazo bisanzwe bihari.

Yagize ati: “Ibihugu bifite ibibazo by’imbere mu gihugu ntibikwiye guhindurwamo ibisubizo by’ibibazo mpuzamahanga. Ibi bishobora guteza umutekano mucye kurushaho aho kuwukemura.”

Impuguke mu mategeko mpuzamahanga na zo zagaragaje ko iki cyemezo gishobora kunyuranya n’amahame arengera impunzi. Bavuga ko ihame ryo kutohereza umuntu ahantu ashobora guhura n’akaga (non-refoulement) rishobora kutubahirizwa mu gihe aba bantu bakoherezwa mu gihugu kidafite umutekano uhagije.

Hari kandi abasesenguzi bagaragaza ko uyu mugambi ushobora kuba ari uburyo bwa politiki yo mu gihugu imbere muri Amerika, aho ubuyobozi bushaka kugabanya igitutu cy’abasaba ko aba bantu bakwakirwa imbere mu gihugu, ariko bugahitamo inzira yoroshye ishobora kubashyira mu kaga.

Muri rusange, impuguke zemeranya ko igikwiye ari ugushaka ibisubizo birambye, birimo kwakira aba bantu mu bihugu bifite ubushobozi bwo kubacunga no kubaha umutekano usesuye, aho kuboherezwa mu bindi bibazo bishobora kurushaho kubangamira ubuzima bwabo.